
Çoğu prodüktör bitmiş şarkının, olduğundan daha büyük duyulmasını ister ki insanın yüreğine dokunsun.
Şarkıyı kaydettiniz, düzenlediniz ve mikslediniz. Mix aşamasında kontrol etmek için açtınız referans monitörlerinizi veya hoparlörlerinizi dinliyorsunuz. Yapmış olduğunuz mixin daha doğrusu hoparlörlerden çıkan sesin fiziksel özelliklerini tanımlamanızı istesem? Genişlik, derinlik, yükseklik (dB olarak düşünmeyin, fiziksel yükskelik).
Ne kadar dışına çıkabiliyorsunuz?

Hoparlörlerden gelen ses, hoparlörlerin ne kadar dışına çıkabiliyor? Sizden bunu tanımlamanızı rica ediyorum.
Burada bahsettiğim, sesin çokluğu veya azlığı, yani şiddeti değil!
Örneğin ,hoparlörlerin sağ ve sol tarafına doğru yarım metre kadar geniş duyuluyor veya hoparlörlerin 15 santim aşağısında 30 cm yukarısında duyuluyor gibi net ve somut ifadelerle tanımlayabilmelisiniz.
Yapacağınız bu çalışma, hem dinleme becerinizi geliştirecek hem de yaptığınız işin sınırlarını fark etmenizi sağlayacak.
Peki diyelim ki şarkınızın fiziksel sınırlarını belirlediniz. Hedef ne olmalı? Yani hoparlörlerin ne kadar dışında olmalı?
Bu sorunun somut bir cevabı var aslında. Yaptığınız mix, mümkün olduğunca büyük duyulmalı.
Şimdi hoparlörlerinizden Türkçe bir şarkı açın ve dinleyin. Bu şarkının, hoparlörlerinizin ne kadar dışına çıkabildiğini duymaya çalışın.
Daha sonra yabancı bir şarkı açın ve dinleyin. Hoparlörlerin ne kadar dışına çıkabiliyor? Arada fark var mı?
Şarkılarımızın daha büyük duyulması için birçok faktörü dikkate almak gerekir. Bunlardan bazıları;
1. Aranje
- Hangi enstrümanlar kullanılacak?
- Hangi enstrüman hangi pozisyondan çalacak?
- vb.
2. Headroom
- Headroom’u kapalı bir oda içindeki hava olarak düşünün. Hangi gazlardan ne oranda kullanacağımızı iyi planlamak gerekir.
- Headroom’u verimli kullanmak için mevcut enstrümanların ölü frekans aralıklarını kesip atmakla başlayabiliriz. Örneğin gitar kanallarından 70Hz’in altını keserek başlayabiliriz. Hangi enstrümanın hangi frekans aralığında tınladığını araştırın. Yalnız gereksiz frekansları keserken aşırıya kaçıp enstrümanın tınısını öldürmemek gerekir.
3. Panaroma
- Yansıtmak istediğiniz tablo nedir?
- Gözlerinizi kapatın ve parçayı canlı olarak çalan grubu / mekanı hayal edin. Nasıl bir mekanda çalıyorlar? Açık hava sahnesi mi? Kapalı bir bar mı? Orkestra mekanın neresinde duruyor? Örneğin gitarist sağda, klavyeci solda, davul sahnenin arka tarafında ortada, bas gitar davulun önünde, solist bas gitarın önünde vb.
Bu tarz faktörleri planlayarak başlamak, mix becerilerinizin sınırlarını zorlamanızı sağlayacak ve denedikçe daha da gelişeceksiniz.
Haydi! Geçmişte yaptığımız kayıtları gelin bir de bu bakış açısı ile dinleyelim.
Yapmış olduğunuz şarkılar ne kadar büyük? Hoparlörlerin ne kadar dışına çıkabiliyorsunuz?